Deyişler ve Nefes

Isparta Soküm Tespitleri
İsmail Aşık
İsmail Aşık

İsmail Aşık tahtacı türkmenlerinin ağıt geleneğinde olan “tın tın” adıyla yörede bilinen cenazenin başında söylenen ağıtların doğaçlamayla yapıldığın söylemiştir. “bici bici” köylerde düğün ve eğlencelerde kadınların söyleyip oynadıkları bir kız oyunu olarak seslendirilmektedir. Jandarma zeybeği yörede bir çok türüne rastlanılan zeybek oyunlarından biridir.

İsmali Uslu,  Güvende, sazda söylendiği gibi saz olmadan çıplak seslede nefes söylenmektedir. Aliköye has şive ve tavrıyla çıplak sesiyle “ Sultan Süleymana ganmayan Dünya” nefesini söylemiştir. Nefesin sözleri hatayi mahlasıyla çok sayıda şiiri bulunana safevi devletinin kurucusu Şah İsmail’e aittir.
İsmali Uslu

Güvende, sazda söylendiği gibi saz olmadan çıplak seslede nefes söylenmektedir. Aliköye has şive ve tavrıyla çıplak sesiyle “ Sultan Süleymana ganmayan Dünya” nefesini söylemiştir. Nefesin sözleri hatayi mahlasıyla çok sayıda şiiri bulunana safevi devletinin kurucusu Şah İsmail’e aittir.

Vahide AKSOY - Şenel EGiN, Vahide AKSOY ve Şenel EĞİN ile yapılan eski adı Baladız olan Gümüşgün Köyü’ndeki alan çalışmalarında bu müzik türleri derlenmiştir. Alevi Bektaşi Edebiyatı’nın, edebi değer taşıyan şiirlerini müzik ile seslendirilmesine nefes denir. Isparta’daki Gümüşgün Köyü’nden derlenen deyişler, nefesler kaynak kişi olarak Vahide AKSOY’un ve Şenel EĞİN’in seslendirmesi ile kayıt altına alınmıştır. Kayıt altına alınanlar arasında yöredeki anonim nitelikte olan ve kadınlar tarafından söylenen düğün folklorunun önemli unsurlarından “Gelin Ağlatması” veya “gelin okşaması”, “kına yakması”, “kına havası” vb. söz ağırlıklı müzik türleri de bulunmaktadır.
Vahide AKSOY - Şenel EGiN

Vahide AKSOY ve Şenel EĞİN ile yapılan eski adı Baladız olan Gümüşgün Köyü’ndeki alan çalışmalarında bu müzik türleri derlenmiştir. Alevi Bektaşi Edebiyatı’nın, edebi değer taşıyan şiirlerini müzik ile seslendirilmesine nefes denir. Isparta’daki Gümüşgün Köyü’nden derlenen deyişler, nefesler kaynak kişi olarak Vahide AKSOY’un ve Şenel EĞİN’in seslendirmesi ile kayıt altına alınmıştır. Kayıt altına alınanlar arasında yöredeki anonim nitelikte olan ve kadınlar tarafından söylenen düğün folklorunun önemli unsurlarından “Gelin Ağlatması” veya “gelin okşaması”, “kına yakması”, “kına havası” vb. söz ağırlıklı müzik türleri de bulunmaktadır.

Rahime ÖZTÜRK
Rahime ÖZTÜRK

1906 doğumlu Merkez Ali Köyde doğan Merhum Rahime Öztürk “Hak nasip eylese dergâha varsam” Hz. Ali’ye övgüler düzen nefeslerden birini seslendirmiştir; Nefesin sözleri Hatay mahlasıyla çok sayıda şiiri bulunan Safevi devletinin kurucusu Sah İsmail’e aittir.

Bektaş GÜNGÖR
Bektaş GÜNGÖR

Isparta Gönen İlçesi’ndeki alan kayıtlarından derlenen bilgilere göre; zeybek oyunlarının yani sıra semahlar da oynanmaktadır. Semahlar bağlama ve bazen de kemanenin eşliğinde, çoğu kez deyiş veya nefeslerin söylendiği, o esnada daha ziyade gençler olmak üzere kadınlı erkekli çiftlerden oluşan grupların belli bir düzen içinde oynadıkları dini ritüellerdir. Bu yörede yasayan kaynak kişilerden alınan derlemeler ve bilgiler ışığında dinsel müziklere örnek olarak; köyün Alevi Bektaşi cemaatinin saz-söz ve semah ustası Bektaş Güngör’ün kendi yazdığı iki yüzden fazla deyiş ve semah vardır.

Eşe Saygıvar
Eşe Saygıvar

Müzik Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin Isparta Merkez Turhan Mahallesi’nde yaptığı 16.04.2000 tarihli alan araştırmasında kaynak kişi olarak görüşülen Ese SAYGIVAR'dan yakım kayıtları alınmıştır. Saygıvar, Tahtacılar’ın kendilerine has tören ve eğlencelerinde nefesler söyler.

Biz Neredeyiz?
Google Harita